“Voor veel telers voelt een chemisch middel als een verzekering”
Natuur & Milieu en CLM Onderzoek en Advies startten samen met supermarktketen Lidl een bijzonder pilotproject. Het doel: het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen in de landbouw fors terugdringen, zonder dat dit ten koste gaat van kwaliteit of opbrengst.
Veelgebruikte gewassen
De pilot met drie telers richtte zich op drie veelgebruikte gewassen in Nederland: aardbeien, aardappelen en appels. Binnen deze ‘modelteelten’ werden verschillende duurzame alternatieven getest. Denk aan uv-licht tegen schimmels in aardbeien, groenere middelen en mechanische onkruidbestrijding in appelboomgaarden. Of bijvoorbeeld het monitoren van plaaginsecten in aardappelen.
Lagere milieubelasting
De aanpak verschilt van de gangbare werkwijze: telers grijpen niet langer standaard preventief in, maar pas als het echt nodig is. Door intensieve monitoring kunnen zij gericht handelen. Het resultaat? Een duidelijk lagere milieubelasting dan in de gangbare landbouw in alle drie de teelten na slechts één jaar.
Nieuwe methoden uitproberen
Hoe vertalen de resultaten van dit project zich uiteindelijk in beleid? Rutger Westerhof, projectleider bij Natuur & Milieu: “Zo’n samenwerking is een kans om met supermarkten en boeren te onderzoeken waar kansen en belemmeringen liggen. Met extra kennis en advies van buitenaf en met financiële zekerheid, bijvoorbeeld dat de afnemer financieel garant staat bij een eventuele mindere opbrengst, zijn telers eerder bereid duurzamer te werken. De lessen uit de pilot nemen we mee naar Den Haag.”
Omslag haalbaar maken
Westerhof pleit voor overheidssteun: “Met de juiste financiële garanties wordt de drempel om te veranderen lager.” Praktisch leerproces In 2026 loopt de pilot door om beter te begrijpen wat werkt. “Voor veel telers voelt een chemisch middel als een verzekering: het geeft zekerheid over de oogst. Wie daar al jaren op vertrouwt, stapt niet zomaar over. Dat verschilt per ondernemer. We zien dit als een praktisch leerproces: hoe maak je de omslag haalbaar?”