ICIJ

Journalistiek speelt een cruciale rol bij het informeren van burgers en het bieden van duiding bij maatschappelijke vraagstukken. Veel maatschappelijke misstanden overschrijden nationale grenzen en daarom is het van belang dat onderzoeksjournalisten ook grensoverschrijdend samenwerken. Het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), in 1997 opgericht door het Center for Public Integrity, representeert een succesvolle vorm van journalistieke samenwerking. Het is een wereldwijd netwerk van ruim 190 samenwerkende onderzoeksjournalisten in 65 landen.

Recente voorbeelden van diepgravende onderzoeksjournalistiek zijn Lux Leaks (publicaties over gunstige belastingovereenkomsten van honderden in Luxemburg gevestigde multinationals) en Swiss Leaks (onderzoek naar een uitgebreid systeem van belastingfraude via Zwitserse bankrekeningen). De artikelen die hierover zijn verschenen in toonaangevende media wereldwijd hebben al geleid tot verschillende beleidsaanpassingen. Een goed voorbeeld is de afspraak van EU-lidstaten voortaan gegevens over belastingovereenkomsten met elkaar te delen.

Journalistiek speelt een cruciale rol bij het informeren van burgers en het bieden van duiding bij maatschappelijke vraagstukken. Veel maatschappelijke misstanden overschrijden nationale grenzen. International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) is een wereldwijd samenwerkingsverband van onderzoeksjournalisten.

In april 2016 publiceerde ICIJ de Panama Papers, de verzamelnaam voor een enorme hoeveelheid gelekte vertrouwelijke documenten van de Panamese juridische en zakelijke dienstverlener Mossack Fonseca. De documenten leggen een wereld bloot van belastingontwijking, belastingfraude en illegale praktijken zoals het omzeilen van handelssancties of omkoping. Mossack Fonseca, één van de grootste aanbieders van zogenoemde offshore bedrijven, richtte in 21 belastingparadijzen ruim 210.000 brievenbusfirma’s op voor klanten van zijn advocatenkantoor, waaronder tal van bekende politici, zakenmensen en sporters. Deze ontweken of zelfs ontdoken zo op grote schaal hun belastingverplichtingen via de tax-haven Panama.

Er ontstond na de publicatie een grote publieke verontwaardiging over de onrechtvaardigheid van belastingontwijking en –ontduiking. Het ontlopen van belastingverplichtingen werd als onethisch en immoreel gezien. De openbaarmaking dwong betrokkenen om verantwoording af te leggen. De IJslandse premier trad af, in Rusland werd Poetin in het defensief gedwongen en FIFA officials werden op non-actief gesteld. Belastingautoriteiten startten onderzoeken en er zijn parlementaire en institutionele onderzoeken naar de bank- en trustsector aangekondigd. De grootschalige aandacht voor ongewenste praktijken rondom belastingontduiking draagt bij aan versnelling van gecoördineerde oplossingen binnen EU- en G20 verband.

Vanwege het belang dat Adessium Foundation hecht aan onderzoeksjournalistiek zijn we al vanaf 2008 betrokken bij ICIJ. Adessium Foundation ondersteunt ICIJ op organisatieniveau, zodat zij op een onafhankelijke manier diepgravende artikelen kan publiceren voor een zo breed mogelijk publiek. Adessium Foundation is niet betrokken bij de keuze van onderwerpen, noch bij de inhoud van onderzoeken en publicaties van ICIJ.

Over deze partner

Het International Consortium of Investigative Journalists is een wereldwijd netwerk van meer dan 200 onderzoeksjournalisten in 70 landen die samenwerken bij diepgravende onderzoeksverhalen.
ICIJ werd opgericht in 1997 door de gerespecteerde Amerikaanse journalist Chuck Lewis, en werd gelanceerd als een project van het Centre for Public Integrety, gericht op kwesties die niet ophouden bij nationale grenzen: grensoverschrijdende criminaliteit, corruptie en de aansprakelijkheid van de macht.

14/09/2017
Plastics in kraanwater
Plastic komt ons lichaam binnen via de voedselketen maar ook via ons drinkwater. Spraakmakend...
07/03/2018
Human Rights Watch
Human Rights Watch maakt zich sterk voor de verdediging en bescherming van mensenrechten wereldwijd....